120332138 931ed9b0 37c3 4c97 b90e 6e8b72aed8fe

Con người thử thai khiến con ếch tuyệt chủng

  • Zoe Cormier
  • BBC Earth

6 tháng 9 2021Getty ImagesNguồn hình ảnh, Getty Images

Khi chúng ta biết được điều gì đã xảy ra thì đã quá muộn.

” Hồi thập niên 1980, không ai nghĩ rằng loài ếch đang dần biến mất. Các nhà khoa học trấn an rằng ‘ đừng hoảng sợ, chúng tôi cần có số liệu thống kê chứng minh điều này, không chỉ có vậy những dịch chuyển của quần thể theo thời hạn là điều tự nhiên ‘, v.v… và v.v…, ” Tiến sĩ Lee Berger của Đại học James Cook ở Úc cho biết .” Phải đến khi Hội nghị Thế giới về Loài Bò sát – Lưỡng cư diễn ra vào năm 1990, những nhà nghiên cứu mới buộc phải thừa nhận rằng loài ếch đang dần biến mất, và rằng họ không hề tìm thấy chúng trong tự nhiên, cũng không biết tại sao điều này xảy ra và làm thế nào để xử lý vấn nạn này. “

Thảm họa tự nhiên này đã xảy ra ngay từ thập niên 1970, khi loài ếch bắt đầu lặng lẽ biến mất dần khỏi các dòng sông, đầm lầy và rừng rậm trên thế giới, do mối đe dọa ngầm mới: Batrachochytrium dendrobatidis, một loài nấm gây bệnh chết chóc cho ếch.

Còn được gọi là ” chytrid “, loài nấm này từ từ khiến cho ếch chết ngạt do chúng cản trở hoạt động giải trí hô hấp qua da của vật chủ. Ếch nhiễm bệnh hoàn toàn có thể tử trận chỉ trong vòng một tuần. Cứ thế, những quần thể ếch có vẻ như biến mất chỉ sau một đêm .” Thật là sốc khi theo dõi ​ ​ sự lây lan của căn bệnh này trong thời hạn thực cách đây 15 năm, ” Jamie Voyles, phó giáo sư tại Đại học Nevada nói. ” Ở Panama, rất nhiều nơi trong rừng nhiệt đới gió mùa từng đinh tai nhức óc với dàn đồng ca của những động vật hoang dã lưỡng cư. Chúng đã từng vô cùng đông đúc ; bạn thậm chí còn không hề đi xuyên qua khu rừng mà không lo âu sẽ giẫm phải chúng. Vậy mà đến mùa hè năm sau tổng thể đã không còn một mống. “Giống như sự biến mất của tiếng chim hót đã cảnh báo nhắc nhở những nhà khoa học về ảnh hưởng tác động kinh hoàng của thuốc trừ sâu dính ngoài vỏ trứng, sự yên tĩnh kỳ lạ của khu rừng nhiệt đới gió mùa đã báo cho những nhà sinh vật học biết có điều gì đó không ổn .Getty ImagesNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Chú ếch đáng yêu ngồi trên chiếc lá

Nạn nhân nổi tiếng nhất là loài cóc vàng Costa Rica (Incilius periglenes), vốn đã biến mất từ 1989. Loài ếch với cách ấp trứng kỳ quặc ở Úc (Rheobatrachus), là loài mang ếch con trong bao tử, cũng đã tuyệt chủng.

Khó mà nắm chắc có bao nhiêu loài ếch đã bị tuyệt chủng bởi nấm chytrid, nhưng một nghiên cứu và điều tra gần đây ước tính khoảng chừng 200 loài đã bị xóa khỏi bởi loài nấm này .Nhiều loài hiện đang mấp mé bờ vực tuyệt chủng sau khi bị càn quét bởi dịch nấm, căn bệnh đã ảnh hưởng tác động đến 700 loài ếch trên toàn quốc tế .” Những người cao tuổi nói rằng những ngọn núi ở Úc từng rất ồn ào bởi tiếng ếch Corroboree kêu – chúng đông đến mức người dân từng bắt chúng làm mồi câu cá. Hiện chỉ quần thể ếch này chỉ còn chưa đến 100 con trong tự nhiên, ” Tiến sĩ Berger cho biết .Ngày nay, những con ếch Corroboree còn sót lại đã được cách ly trong một khu bảo tồn ngoài trời rộng 30 mét vuông được quây lại bằng hàng rào sắt kẽm kim loại cao 3 m. ” Tuy đây không phải là giải pháp lý tưởng nhưng nó đã đem lại thành công xuất sắc, ” bà nói .Không thể xem nhẹ tác dụng ‘ chẩn bệnh ‘ của bà. Tiến sĩ Berger đã nghiên cứu và điều tra nấm chytrid ngay từ những ngày đầu ; bà là một trong những người cùng phát hiện ra loài nấm này, theo dõi chúng để làm luận án tiến sỹ và miêu tả chúng trên tạp chí PNAS vào năm 1998 .

Lây lan ra toàn thế giới

Người ta tin rằng việc buôn bán quốc tế đối với loài ếch có vuốt châu Phi (ếch Xenopus laevis) – một loài động vật được sử dụng rộng rãi làm công cụ thử thai hồi thập niên 1950 và 1960 – đã khiến cho loài nấm này lây lan mạnh ra môi trường tự nhiên.

Việc thử thai hồi đó được thực thi bằng cách bơm nước tiểu của người phụ nữ vào dưới da của con ếch cái. Nếu người phụ nữ có thai thì sau từ 5-12 tiếng, trên lớp da ếch sẽ nổi lên những đốm mụn đen trắng size cỡ 1 mm, và tác dụng được nhìn nhận là đúng chuẩn nhất trong số những giải pháp thử thai cùng thời .Loài lưỡng cư châu Phi này chung sống tự do với nấm chytrid trong thiên nhiên và môi trường địa phương, nên chúng có năng lực kháng nấm nhất định. Tuy nhiên những loài lưỡng cư ở những nơi khác thì lại không suôn sẻ như vậy .Vào thời gian Berger xác lập được nấm chytrid vào năm 1998, nó đã xuất hiện tại mọi lục địa, trừ Nam Cực .Bởi vì da của động vật hoang dã lưỡng cư có tính thẩm thấu, chúng dễ bị tổn thương bởi bất kể yếu tố thiên nhiên và môi trường nào tác động ảnh hưởng lên lớp biểu bì của chúng, ví dụ điển hình như thuốc trừ sâu, phân bón, bức xạ UV và dược phẩm trong nước thải .Vì động vật hoang dã lưỡng cư sống ở cả dưới nước lẫn trên cạn, chúng lại càng dễ bị ảnh hưởng tác động bởi bất kể mối rình rập đe dọa nào từ môi trường tự nhiên .Không có gì kinh ngạc khi 1 số ít nhà sinh vật học coi động vật hoang dã lưỡng cư như ” những con chim hoàng yến trong mỏ than ” : chúng hoàn toàn có thể báo hiệu những thảm họa môi trường tự nhiên lớn ngay khi mọi thứ chỉ vừa mở màn .Theo ước tính chính thức gần đây nhất của cuộc Điều tra Động vật lưỡng cư Toàn cầu vào năm 2004, 43 % động vật hoang dã lưỡng cư được liệt kê là đang suy giảm và 30 % đang bị rình rập đe dọa ở mức độ đáng kể ( cao hơn hẳn so khoảng chừng 25 % ở động vật hoang dã có vú và khoảng chừng 10 % ở những loài chim ). Những số lượng ” chính thức ” này đã lỗi thời hơn một thập kỷ, và lúc bấy giờ hầu hết giới nghiên cứu và điều tra những loài bò sát – lưỡng cư tin rằng 50 % động vật hoang dã lưỡng cư nằm trên bờ vực tuyệt chủng trong vòng 5 năm tới .” Dịch bệnh không bận tâm tới đường ranh giới của những khu vườn vương quốc – đã có nhiều loài tuyệt chủng trong những khu bảo tồn rừng nguyên sơ, đẹp tươi, ” Tiến sĩ Simon Clulow từ Đại học Newcastle, Úc, cho biết .” Điều quan trọng là phải nhận ra rằng chính nấm chytrid là căn bệnh tàn phá tự nhiên kinh điển nhất từng Open, và nó sẽ không sớm biến mất. Tôi muốn liên tục điều tra và nghiên cứu cách chống loại căn bệnh này trong phần còn lại của sự nghiệp cuộc sống tôi. “

Cơ hội phục hồi

Tiến sĩ Clulow đã có một phát hiện đáng sáng sủa. Trong những thí nghiệm ngoài trời, ông nhận ra chỉ cần tăng độ mặn của nước lên 0,5 ppt ( 0.5 phần triệu ppm ) là đủ để giảm đáng kể tỷ suất nhiễm bệnh và tăng tỷ suất sống sót cho ếch .” Thực sự là chỉ cần tăng nhẹ độ mặn. Bạn thậm chí còn hoàn toàn có thể uống cả ly nước này mà không hề cảm thấy vị mặn, ” – Tiến sĩ Clulow nói .Tuy kỹ thuật này không đem lại công dụng trong mọi hình thái thiên nhiên và môi trường tự nhiên, nhưng với những ao nhỏ hoặc môi trường tự nhiên tự tạo, mẹo đơn thuần này sẽ là một cách thuận tiện giúp những nhà sinh vật học bảo vệ loài ếch mà không gây ảnh hưởng tác động đáng kể lên phần còn lại của hệ sinh thái .

Trong một nghiên cứu khác sắp được công bố trên tạp chí Conservation Physiology, Tiến sĩ Clulow báo cáo thành công trong việc tạo ra các phôi và một cá thể trưởng thành về mặt sinh sản từ mô tinh hoàn được bảo quản lạnh của các cá thể đực thuộc loài ếch lùn miền Đông (Litoria fallax).

Ông nói rằng đây là một bằng chứng cho thấy các công nghệ hỗ trợ sinh sản có thể được ứng dụng trong tương lai để phục hồi các quần thể loài đang trên bờ vực tuyệt chủng.

Getty ImagesNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Dwarf Tree Frog – ếch lùn miền Đông” Chúng ta cần phải chuẩn bị sẵn sàng giải cứu những ‘ quần thể bảo vệ hồi sinh tối thiểu ‘ khỏi dịch bệnh trong môi trường tự nhiên tự nhiên và đưa chúng vào những chương trình nhân giống trong thiên nhiên và môi trường tự tạo, đồng thời sử dụng những công cụ văn minh để phục sinh chúng, ” Tiến sĩ Clulow cho biết .Còn Tiến sĩ Berger cho biết, một trọng tâm điều tra và nghiên cứu chính khác nên là xác lập những yếu tố di truyền giúp 1 số ít loài hoặc thành viên ếch có năng lực kháng bệnh can đảm và mạnh mẽ hơn những loài khác .” Nếu tìm ra được những yếu tố di truyền khiến 1 số ít loài ếch miễn dịch, tất cả chúng ta hoàn toàn có thể xem xét việc vận dụng tinh lọc tự tạo hoặc chuyển gene để lai tạo ra những dòng ếch kháng nấm rồi thả chúng về tự nhiên, ” bà nói .Nhìn nhận một cách sáng sủa thì những nhà sinh vật học thời nay hiểu biết nhiều hơn về căn bệnh này so với thời thập niên 1980, vì thế so với số ít những loài chưa bị nhiễm, những nhà bảo tồn sẽ được trang bị kỹ thuật tốt hơn nhiều để bảo vệ chúng .Một ưu tiên số 1 chính yếu : hòn đảo Papua New Guinea là nơi sinh sống của 6 % những loài ếch trên quốc tế và là vùng đất to lớn nhất mà nấm chytrid chưa lan đến ( không tính Nam Cực ) .” Cho đến nay, Đảo Papua New Guinea thật như mong muốn, chứ tôi nghĩ rằng việc nấm chytrid lây lan đến đây chỉ là yếu tố thời hạn. Không phải là liệu chúng có tới được không, mà là khi nào, ” Tiến sĩ Clulow nói .Nghiên cứu nói rằng một số ít loài ếch vốn có sẵn những vi trùng cộng sinh đã tiến hóa trên da để chống lại nấm gây bệnh. ” Ở hòn đảo Papua New Guinea, chúng tôi đã lấy mẫu da của những con ếch và thực thi phiên mã RNA thông tin để xác lập những loài sống trên da của chúng, đồng thời thử nghiệm những giả thuyết khác nhau, như vậy chúng tôi hoàn toàn có thể sẵn sàng chuẩn bị chiến đấu với nấm chytrid khi chúng lan đến hòn đảo. “Các nhà sinh vật học khác đang điều tra và nghiên cứu năng lực sản xuất một loại vaccine để phun lên ếch những mẫu phẩm bệnh dịch đã được làm chết, nhằm mục đích tạo năng lực chống lại những mầm bệnh sống .Một nguyên do khác để sáng sủa một cách thận trọng : những quần thể hoang dã có vẻ như đang tiến hóa năng lực chống lại nấm .Năm nay, Phó giáo sư Voyles báo cáo giải trình trên tạp chí khoa học rằng 1 số ít quần thể hoang dã ở Panama được phục sinh trở lại chính do chúng đã tiến hóa để kháng nấm chytrid ở mức cao hơn .

Tại các khu vực ở Panama nơi bị nhiễm nấm lâu năm, Voyles nhận thấy loài ếch hề (Atelopus varius) có khả năng kháng bệnh cao hơn.

Điều này cho thấy sự chuyển dời từ quá trình bùng phát dịch sang tiến trình không thay đổi hơn của đại dịch, lúc này động vật hoang dã đã hình thành miễn dịch tự nhiên với nấm .Mặc dù chỉ có 12 % những loài ếch của Panama đã Phục hồi số lượng trước khi bùng dịch, phát hiện này gợi ý rằng những loài lưỡng cư trên quốc tế có năng lực hồi sinh và không thay đổi một cách tự nhiên .” Đó chỉ là một tập hợp nhỏ của toàn bộ những loài đã bị suy giảm, nên nó không phải là cách đơn thuần để kết thúc yếu tố. Tuy vậy nó vẫn mang lại cho tôi một tia kỳ vọng, ” Voyles nói. ” Chúng tôi vẫn truyền một thông điệp lôi kéo quốc tế chung tay xử lý dịch bệnh này, chính bới vẫn còn những loài nấm chytrid khác là mối hiểm hoạ ngầm. “

Ngăn chặn dịch bệnh

Vào tháng Năm, một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã báo cáo trên tạp chí Science rằng họ đã truy ra xuất xứ của nấm Batrachochytrium dendrobatidis: đó là Hàn Quốc hồi giữa thế kỷ 20.

Việc xác định được nguồn gốc của nấm có thể sẽ giúp ta ngăn chặn các đợt bùng phát tương tự. Hàn Quốc là nơi có nhiều loài nấm có khả năng lây lan ra toàn cầu. Đã có một loài nấm cùng chi họ, Batrachochytrium salamandrivorans, đang càn quét loài kỳ nhông trên toàn thế giới.

Các nhà khoa học chỉ mới báo cáo giải trình về phát hiện của mầm bệnh này vào năm 2013, thế cho nên dịch bệnh này so với kỳ nhông vẫn đang ở quá trình đầu .Getty ImagesNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Một chú ếch trên khúc gỗ” Sẽ còn có thêm nhiều cuộc tuyệt chủng trong những loài lưỡng cư nếu vận tốc tăng dân số của chúng và nguồn lực mà tất cả chúng ta dành cho bảo tồn không theo kịp vận tốc dịch bệnh, ” Kerry Kriger từ tổ chức triển khai bảo tồn ếch Save The Frogs nói .” Chúng tôi không hề làm gì để ngưng những cuộc tuyệt chủng vào lúc này – nhưng những gì chúng tôi hoàn toàn có thể làm là ngăn ngừa hoạt động giải trí kinh doanh quốc tế so với động vật hoang dã lưỡng cư, vốn là nguyên do lớn nhất đằng sau sự lây lan của nấm chytrid thời khởi đầu .” Chừng nào tất cả chúng ta còn luân chuyển cả trăm triệu thành viên những động vật hoang dã lưỡng cư mỗi năm để bán làm vật nuôi và làm thức ăn, những bệnh trên động vật hoang dã lưỡng cư sẽ còn liên tục lây lan cùng với chúng .” Ví dụ, bang California trong suốt một thập kỷ đã nhập khẩu ễnh ương bò bị nhiễm chytrid, nhưng chính quyền sở tại đã không làm gì để ngăn ngừa hoạt động giải trí nhập khẩu. “Giáo sư Karen Lips từ Đại học Maryland, người đã nghiên cứu và điều tra sự bùng phát dịch chytrid trong 20 năm, đồng ý chấp thuận rằng bước phòng ngừa lớn nhất mà tất cả chúng ta hoàn toàn có thể triển khai là hạn chế kinh doanh quốc tế động vật hoang dã lưỡng cư làm vật nuôi và thực phẩm .” Chúng ta cần có luật mới, theo đó nhu yếu phải có hoạt động giải trí kiểm tra và kiểm dịch động vật hoang dã nhập khẩu. Lúc này, mọi người hoàn toàn có thể thuận tiện mua một con ếch chưa được ghi nhận sạch bệnh và nếu nó chết họ chỉ đem chôn ngoài sân, mà đó rất hoàn toàn có thể là một nguồn lây nhiễm mới, ” bà nói. ” Dựa trên những gì họ đã thấy ở Nước Hàn vừa mới qua, tất cả chúng ta biết sẽ còn nhiều bệnh nấm chytrid ở động vật hoang dã lưỡng cư đang hoành hành. “

Ngoài loài nấm trên kỳ giông mới, loài dơi ở Bắc Mỹ đã bị tác động bởi một loại bệnh nấm lạ gọi là “hội chứng mũi trắng”, và loài rắn ở lục địa này đang bị xóa sổ bởi một loài nấm có tên là Ophidiomyces ophiodiicola chỉ mới được các nhà khoa học định danh trong năm 2015.

” Chytrid là căn bệnh tồi tệ nhất mà chúng tôi từng thấy trong giới động vật hoang dã hoang dã, nên điều tối thiểu chúng tôi hoàn toàn có thể làm là rút ra bài học kinh nghiệm từ những dịch bệnh hiện tại và vận dụng cho những mầm bệnh mới và đang bùng lên, ” Giáo sư Lips cho biết. ” Cùng với việc con người đổi khác khuynh hướng di cư và biến hóa khí hậu, tất cả chúng ta sẽ còn thấy thêm dịch bệnh mới. “Giáo sư Berger chấp thuận đồng ý rằng dịch nấm chytrid là lời cảnh tỉnh để đưa ra những pháp luật mới và hoạt động nguồn lực hòng ngăn ngừa những dịch bệnh mới trước khi chúng gây ra thảm họa toàn thế giới .” Việc thiếu nỗ lực toàn thế giới và nguồn hỗ trợ vốn chuyên dùng khiến chúng tôi bất lực, ” Giáo sư Berger nói. ” Phải nhớ rằng nguyên do nhiều loài chưa bị tuyệt chủng là nhờ sự góp sức của 1 số ít cá thể đã bằng mọi giá cứu chúng khỏi bờ vực diệt vong. Nếu không có công lao của họ tình hình còn tồi tệ hơn rất nhiều. “

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.